کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

تنگی شریان کلیه

تنگی شریان کلیه
2026/07/09

# تنگی شریان کلیه چیست؟

 

---

 

# 🟥 **① تنگی شریان کلیه چیست؟**

 

تنگی شریان کلیه (Renal Artery Stenosis) به باریک شدن یک یا هر دو شریان اصلی کلیه گفته می‌شود. این شریان‌ها وظیفه رساندن خون به کلیه‌ها را بر عهده دارند.

 

وقتی این شریان‌ها تنگ شوند، خون کمتری به کلیه می‌رسد. در نتیجه، کلیه تصور می‌کند فشار خون پایین است و با ترشح هورمون‌هایی مانند رنین، باعث افزایش فشار خون می‌شود. اگر تنگی شدید باشد و درمان نشود، ممکن است عملکرد کلیه نیز به‌تدریج کاهش پیدا کند.

 

---

 

# 🟦 **② چرا تنگی شریان کلیه ایجاد می‌شود؟**

 

شایع‌ترین علت تنگی شریان کلیه، **آترواسکلروز (تصلب شرایین)** است که بیشتر در افراد مسن، بیماران دیابتی و افراد سیگاری دیده می‌شود.

 

سایر علل عبارت‌اند از:

 

• دیسپلازی فیبروماسکولار (Fibromuscular Dysplasia)

 

• التهاب عروق

 

• بیماری‌های مادرزادی

 

• آسیب یا ضربه به شریان کلیه

 

• عوارض برخی جراحی‌ها یا مداخلات عروقی

 

---

 

# 🟨 **③ علائم تنگی شریان کلیه چیست؟**

 

بسیاری از بیماران تا مدت‌ها هیچ علامتی ندارند.

 

در صورت بروز علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

• فشار خون بالا، به‌ویژه اگر با دارو کنترل نشود

 

• بدتر شدن ناگهانی فشار خون

 

• کاهش عملکرد کلیه

 

• افزایش کراتینین خون

 

• ورم پاها

 

• تنگی نفس ناشی از تجمع مایع در ریه‌ها

 

• حملات مکرر ادم ریوی (Flash Pulmonary Edema)

 

• کوچک شدن یکی از کلیه‌ها

 

---

 

# 🟩 **④ چگونه تشخیص داده می‌شود؟**

 

پزشک ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند:

 

• سونوگرافی داپلر شریان کلیه

 

• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

 

• ام‌آر آنژیوگرافی (MRA)

 

• آنژیوگرافی شریان کلیه

 

• آزمایش عملکرد کلیه

 

• بررسی فشار خون

 

آنژیوگرافی معمولاً دقیق‌ترین روش تشخیص تنگی شریان کلیه محسوب می‌شود.

 

---

 

# 🟪 **⑤ درمان تنگی شریان کلیه چگونه است؟**

 

درمان به شدت تنگی، علائم بیمار و عملکرد کلیه بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

• کنترل فشار خون با دارو

 

• کنترل دیابت و چربی خون

 

• ترک سیگار

 

• مصرف داروهای ضدپلاکت در بیماران مناسب

 

• آنژیوپلاستی با بالون

 

• استنت‌گذاری شریان کلیه در بیماران منتخب

 

• جراحی باز، فقط در موارد خاص

 

همه بیماران مبتلا به تنگی شریان کلیه به آنژیوپلاستی یا استنت نیاز ندارند و انتخاب درمان باید بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود.

 

---

 

# ⬜ **⑥ نکته کلیدی**

 

فشار خون مقاوم به درمان، کاهش ناگهانی عملکرد کلیه یا ادم ریوی بدون علت مشخص، می‌تواند از علائم مهم تنگی شریان کلیه باشد و نیاز به بررسی توسط متخصص دارد.

 

---

 

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

 

- آترواسکلروز چیست؟

 

- فشار خون مقاوم چیست؟

 

- آنژیوپلاستی شریان کلیه

 

- استنت شریان کلیه

 

- بیماری شریان‌های محیطی

 

- دیابت و بیماری‌های عروقی

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

 

در سال‌های اخیر مشخص شده است که همه بیماران مبتلا به تنگی شریان کلیه از استنت‌گذاری سود نمی‌برند. بهترین نتایج در بیمارانی دیده می‌شود که دچار فشار خون مقاوم، کاهش پیشرونده عملکرد کلیه یا حملات مکرر ادم ریوی هستند. تصمیم برای درمان باید پس از بررسی دقیق توسط جراح عروق، متخصص کلیه و بر اساس آخرین گایدلاین‌ها انجام شود.

 

---

 

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

 

❌ هر تنگی شریان کلیه باید استنت شود.

 

❌ فشار خون بالا همیشه به دلیل تنگی شریان کلیه است.

 

❌ اگر تنگی شریان کلیه وجود داشته باشد، کلیه حتماً از کار می‌افتد.

 

❌ درمان دارویی هیچ نقشی در درمان تنگی شریان کلیه ندارد.

 

❌ بعد از استنت، دیگر نیازی به پیگیری وجود ندارد.

 

---

 

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ تنگی شریان کلیه باعث کاهش خون‌رسانی به کلیه و افزایش فشار خون می‌شود.

 

✔️ شایع‌ترین علت آن، آترواسکلروز است.

 

✔️ تشخیص با سونوگرافی داپلر، سی‌تی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی انجام می‌شود.

 

✔️ درمان ممکن است شامل دارو، آنژیوپلاستی یا استنت باشد و انتخاب روش درمان به شرایط هر بیمار بستگی دارد.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- KDOQI Clinical Practice Guideline

 

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- American Heart Association (AHA) Scientific Statement on Renal Artery Stenosis

 

- European Society of Cardiology (ESC) Guidelines on Peripheral Arterial Diseases